Τις δεκαετίες του 1980 και 1990, οι οικογενειακές επιχειρήσεις θεωρούνταν συχνά ανιαρές, πεπαλαιωμένες, παλιομοδίτικες και συντηρητικές. Με την οικονομική κρίση η άποψη αυτή αντιμετωπίζεται  μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα.

 

Οι διευθύνοντες και εποπτικοί σύμβουλοι που προέρχονται από τις τάξεις της οικογένειας έχουν επίγνωση της σπουδαιότητας της κουλτούρας και της συμπεριφοράς για τη συνέχεια της επιχείρησής τους. Οι οικογενειακές επιχειρήσεις επικεντρώνονται πολύ περισσότερο στη συνέχεια και στους μακροπρόθεσμους στόχους τους μέσα από υπεύθυνες πρακτικές διαχείρισης και συνετές χρηματοδοτικές διευθετήσεις .Λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των υπαλλήλων τους, επενδύουν σε στέρεες σχέσεις με προμηθευτές και πελάτες, και είναι στενά δεμένες με την κοινότητα. Αυτό είναι και το πλεονέκτημα της υπεύθυνης διαχείρισης που χαρακτηρίζει πολλές οικογενειακές επιχειρήσεις.

 


Οι οικογενειακές αξίες ως πηγή ισχύος

 

Οι αξίες, τα πιστεύω και οι φιλοδοξίες των οικογενειών που δημιούργησαν τις επιχειρήσεις αυτές αποτελούν την κινητήρια δύναμη πίσω από την κουλτούρα της βιωσιμότητας. Η κουλτούρα αυτή αποτελεί προϊόν της συνεχούς αλληλεπίδρασης ανάμεσα στην οικογένεια και τις εταιρείες με τις οποίες συνεργάζεται. Συνειδητά ή όχι, έμμεσα ή άμεσα, οι οικογενειακές αξίες κληροδοτούνται από τη μια γενιά στην άλλη και ενσωματώνονται στην κουλτούρα, τις αξίες και τη διεύθυνση της οικογενειακής επιχείρησης. Ωστόσο, ενώ μια ισχυρή κουλτούρα μπορεί να λειτουργήσει ως επιπρόσθετη ώθηση για τις οικογενειακές επιχειρήσεις, μπορεί παράλληλα να αποτελέσει τροχοπέδη για την αλλαγή και την ανάπτυξη.

 


Η σημασία της οικογενειακής διακυβέρνησης

 

Η επίγνωση των αρνητικών αυτών επιδράσεων και η ευελιξία που επιτρέπει την προσαρμογή της κουλτούρας σε μεταβαλλόμενες συνθήκες είναι κρίσιμοι παράγοντες που καθορίζουν την ικανότητα της οικογενειακής επιχείρησης να αναπτυχθεί, αλλά και να επιβιώσει σε βάθος χρόνου. Συγκεκριμένα, το υφιστάμενο γενικότερο κλίμα αυξανόμενης επέκτασης μπορεί λόγου χάρη να οδηγήσει στην ανάγκη συνομολόγησης στρατηγικών συμμαχιών ή αυτοχρηματοδότησης. Επιπλέον, η οικογενειακή επιχείρηση δέχεται τις επιπρόσθετες πιέσεις από την αλλαγή των γενεών καθώς οι ιδιοκτήτες προσβλέπουν μέσα στις επόμενες δεκαετίες, να περάσουν τη σκυτάλη στην επόμενη γενιά ή και σε διευθυντές εκτός της επιχείρησης.  Η διαδοχή δεν θεωρείται πλέον δεδομένη. Οι εξελίξεις αυτές διευρύνουν ακόμη περισσότερο τον άλλοτε κλειστό κύκλο της οικογένειας, της ιδιοκτησίας και της διεύθυνσης, καθιστώντας πιο επιτακτική την ανάγκη για καλή διακυβέρνηση, τόσο εντός όσο και εκτός της επιχείρησης.

 


Αυξημένη ανάγκη για επικέντρωση στις οικογενειακές και θεμελιώδεις αξίες

 

Η έρευνα του οργανισμού μας  ανάμεσα σε περίπου 1,600 οικογενειακές επιχειρήσεις σε 35 χώρες καταδεικνύει την ανάγκη τα διοικητικά συμβούλια να επαναξιολογήσουν την οικογενειακή διακυβέρνηση και να θέσουν ως προτεραιότητα τη διαχείριση που περνά μέσα από την κουλτούρα και τη συμπεριφορά:


• Πάνω από το   ένα τέταρτο των οικογενειακών επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι θα παραδώσουν τα  ηνία της διεύθυνσης μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Μόνο το 53% των επιχειρήσεων αυτών αναμένει ότι η διεύθυνση θα παραμείνει εντός της οικογένειας. Ο αυξανόμενος αριθμός διευθυντών που δεν προέρχονται από την οικογένεια δημιουργεί ένα όλο και μεγαλύτερο χάσμα μεταξύ της διεύθυνσης της επιχείρησης και των ιδιοκτητών.
• Αιτία των πλείστων συγκρούσεων εντός των οικογενειακών εταιρειών είναι οι αξίες. Οι συγκρούσεις αφορούν κυρίως την απόδοση των μελών της οικογένειας που δραστηριοποιούνται στην επιχείρηση, τη μη εμπλοκή της οικογένειας, τη λήψη αποφάσεων αναφορικά με το ποιος μπορεί ή δεν μπορεί να εργαστεί στην οικογενειακή επιχείρηση και το ρόλο των εξ αγχιστείας συγγενών.
• Παράλληλα, μόλις το ένα τρίτο των οικογενειακών επιχειρήσεων έχει καθιερώσει διαδικασίες για συζήτηση και επίλυση συγκρούσεων, όπως είναι οι συμφωνίες με τους μετόχους, τα οικογενειακά συμβούλια, η εξωτερική διαμεσολάβηση, ένας οικογενειακός χάρτης ή διαδικασίες αξιολόγησης της διεύθυνσης.

 

Άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ‘Καθημερινή’ στις 17 Φεβρουαρίου 2013

Το Έργο προσφέρει στις πολύ Μικρές και Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις:

  • Ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης στον τομέα της διαχείρισης της οικογένειας και των επιχειρηματικών πρακτικών.

  • Ένα πρόγραμμα μαθημάτων συνοδευόμενο από εκπαιδευτικό υλικό, όπου ακολουθείται η μελέτη περίπτωσης, με το οποίο οι διάδοχοι (νέα γενιά) με απλά και σύντομα παραδείγματα θα κατανοήσουν τις έννοιες και τις επιχειρηματικές πρακτικές.

  • Μια Android εφαρμογή αυτό - αξιολόγησης συμβατή για κινητές συσκευές που βοηθά στην επιτυχημένη μεταβίβαση της επιχείρησης και στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των πολύ Μικρών και Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων.

  • Τα αποτελέσματα της δοκιμαστικής φάσης με τις 150 πολύ Μικρές και Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις που θα συμμετάσχουν αρχικά στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα στη Βουλγαρία, στη Γερμανία, στην Ελλάδα, στην Ισπανία και στη Τουρκία.